Het bedrijfsleven als armoedebestrijder

Published: 12 January 2011

English Summary: Private sector: panacea for development?
The European Union and national governments are under pressure. With a public that is demanding results from the billions of euros spent on development aid and a growing pressure to cut budgets, the European Commission and the Dutch government have found the answer: involve the private sector in development policies. With 1.4 billion people living on $1.25 a day, they face a huge challenge. The private sector is well-pleased. They argue that without their involvement, the Millennium Development Goals will not be reached by 2015. Furthermore, they can make sure that the one euro you spend will "give you multiple euros in benefit".

However, not everyone is convinced. Judith Sargentini, Member of the European Parliament (Greens) argues that it is nonsense to make the private sector a partner for development. “That’s not their purpose.” Dirk Elsen, director of the Dutch NGO SNV is more positive. “For too many years the developmental sector despised the private sector. This ideological aversion doesn’t help the people we want to help any further.” However, expectations for the involvement of the private sector should be modest. “Don’t expect the private sector to solve the problems we couldn’t solve with development aid as well.” (Full English translation follows the Dutch.)

 

Hoe maken we ontwikkelingshulp beter en effectiever? Hoe behalen we de Millenniumdoelen in 2015? Zowel Nederland als Europa zien het bedrijfsleven als veelbelovende en noodzakelijke partner in het ontwikkelingsbeleid. Toch is niet iedereen overtuigd. ‘Het is echt onzin om bedrijven als een soort halve ontwikkelingspartner in te zetten, daar zijn ze niet voor bedoeld.’

‘Het is een uitdaging’ is een vaakgehoorde dooddoener van politici en beleidsmakers als het gaat om het behalen van de Millenniumdoelen en het bereiken van concrete resultaten van al die miljarden euro’s aan ontwikkelingshulp. Die uitdaging liegt er echter niet om. Van alle acht Millenniumdoelen is er nog geen enkele behaald, terwijl er toch al tien jaren verstreken zijn. Ondanks alle goede ontwikkelingen leven er nog steeds 1,4 miljard mensen van $1,25 per dag. De economische crisis zet de gemaakte afspraken bovendien nog verder onder druk.

Efficiënt

Ben Knapen, staatssecretaris van Buitenlandse Zaken, vindt dat er duidelijke keuzes gemaakt moeten worden in het ontwikkelingsbeleid. ‘In tijden van crisis moet iedereen de broekriem aanhalen. Dus moeten we keuzes maken en efficiënter werken.’ Met nog vijf jaar te gaan om de Millenniumdoelen te behalen, gaat het Nederlandse ontwikkelingsbeleid zich richten op het stimuleren van economische ontwikkeling en de zelfredzaamheid van ontwikkelingslanden. Omdat een goed functionerende economie niet zonder een private sector kan, is het volgens Knapen tijd om de relatie met het bedrijfsleven te ‘verdiepen’. Al eerder schreef de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) dat de overheid het bedrijfsleven kan stimuleren om een ‘ontwikkelingsgerichte rol’ te vervullen.

‘Motor’ voor ontwikkeling

Net als de Nederlandse regering verschuift ook de Europese Commissie haar focus. Het bedrijfsleven wordt gezien als één van de nieuwe partners in het ontwikkelingsbeleid. Zij zijn de ‘motor’ van ontwikkeling en daarom onmisbaar, aldus de Europese Commissie. Bovendien levert het nog een voordeel op: resultaat. Lluis Riera Figuerras, directeur van het Directoraat-Generaal voor Ontwikkeling en Relaties met ACP-landen van de Europese Commissie: ‘Belastingbetalers vragen naar concrete resultaten van ontwikkelingshulp. Door de private sector bij ons werk te betrekken, krijgen we beter waar voor ons geld. Daarnaast zijn wij ervan overtuigd dat de volledige betrokkenheid van de private sector nodig is om mensen uit de armoede te krijgen.’

Mix

Het bedrijfsleven is blij met deze erkenning en ziet veel mogelijkheden. Plutarchos Sakellaris, Vice-President van de Europese Investeringsbank: ‘We realiseren ons allemaal dat ontwikkelingshulp alleen niet voldoende is om de Millenniumdoelen te behalen. Als je gaat samenwerken met de private sector, dan weet je zeker dat elke euro die je uitgeeft meerdere euro’s voordeel op zal leveren. Dit geld vloeit weer terug in de economie. Door ontwikkelingshulp te ‘mixen’ met geld van investeringsbanken en de private sector, krijg je een interessante combinatie.’

Ook Philippe de Buck, directeur van BUSINESSEUROPE, de organisatie die de belangen van 40 werkgeversorganisaties behartigt, stelt dat buitenlandse investeringen in ontwikkelingslanden de ‘sleutel’ is voor ontwikkeling. ‘De betrokkenheid van de private sector is geen wondermiddel, maar wel een noodzakelijke voorwaarde. Grote bedrijven brengen niet alleen de middelen, projecten maar ook de benodigde know-how.’ Toch is er geen sprake van liefdadigheid, verzekert Nick Blazquez, voorzitter van Private Investors for Africa. ‘Er is wel degelijk een verlicht eigenbelang. Meer economische groei draagt bij aan de groei van het bedrijfsleven.’

Onzin

Toch is niet iedereen even overtuigd van het bedrijfsleven als nieuwe ontwikkelingspartner. Judith Sargentini, Europarlementariër voor de Groenen en jarenlang werkzaam geweest in de ontwikkelingssector, zegt: ‘De Millenniumdoelen gaan we überhaupt niet halen, met of zonder het bedrijfsleven. We zijn namelijk niet bereid om te betalen en we zijn ook niet bereid om ons beleid duurzaam aan te passen. Zolang Europese bedrijven subsidie krijgen om in Afrika te investeren, alle risico’s worden weggenomen en de winsten nog worden afgeroomd naar de Europese Unie, is er geen sprake van ontwikkelingssamenwerking. Ik ben erg voor handel, maar niet voor het voortrekken van Europese bedrijven ten opzichte van anderen.’

Sargentini verwacht dan ook weinig van dit nieuwe beleid. ‘Er heeft echt niemand in de ontwikkelingssector hoge verwachtingen van het betrekken van het bedrijfsleven. Ben Knapen geloofd daar meer in dan ik. Maar het is echt onzin om bedrijven als een soort halve ontwikkelingspartner in te zetten, daar zijn ze niet voor bedoeld. Als bedrijven hun werk doen, mensen op een nette manier behandelen en de winst in de landen laten zitten waar ze winst maken, dan zouden ze al een heleboel goed doen.’

Ideologische vergissing

Dirk Elsen, directeur van de Nederlandse ontwikkelingsorganisatie SNV, is positiever over de rol van de private sector. ‘Veel te lang heeft de ontwikkelingssector zich afgezet tegen alles wat met de private sector te maken had. Dat is een enorme ideologische vergissing die de mensen die we proberen te helpen geen goed heeft gedaan.’ Toch vindt ook hij dat de verwachtingen niet al te hooggespannen moeten zijn. ‘Ik zie het merendeel van het bedrijfsleven nog niet op de barricades klimmen om de doelstellingen die ontwikkelingssamenwerking heeft te bereiken. Ik geloof daar niet in. Bovendien moet je van het bedrijfsleven ook helemaal niet verwachten dat ze de problemen op zullen lossen die we met ontwikkelingshulp ook niet op hebben kunnen lossen. Unilever zal nooit een fabriek neerzetten in een uithoek van Burkina Faso. Dat moet je ook niet van ze vragen. Het is kortzichtig om dan meteen te zeggen dat ze slecht zijn. Je moet het bedrijfsleven juist engageren daar waar hun eigenbelang zit, want anders blijft het toch bij Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen en andere perifere activiteiten.’

DNA

Elsen begrijpt dat het bedrijfsleven vanuit de ontwikkelingssector vaak wantrouwend wordt bekeken. ‘Bij ontwikkelingsorganisaties en professionals die al lang in de sector werken, zit er vaak nog deep inside in de DNA structuur een houding van ‘dat vertrouw ik niet’ en ‘het bedrijfsleven is niet goed’’. Toch biedt het bedrijfsleven een geweldig potentieel voor ontwikkelingssamenwerking, vindt Elsen. ‘Je moet het bedrijfsleven echter wel kritisch blijven volgen. Die ideologische afkeer is leuk voor heftige discussies, maar daarmee stoot je elkaar alleen maar af. En daar schieten de mensen die je probeert te helpen niets mee op.’

 

English Translation:  Businesses as poverty fighters

How do we make development aid better and more effective? How can we achieve the MDGs in 2015? Both the Netherlands and Europe see the corporate industry as a promising and necessary partner within development policy. But not everyone is convinced. "It is nonsense to use businesses as a type of development partner; that is not what they are intended for."

"It's a challenge" is a cliché that is often used by politicians and policymakers when it comes to achieving the MDGs and achieving concrete results with all those billions of euros in development aid. That challenge should not be underestimated. None of the eight MDGs have been achieved yet in the ten years that have passed. Despite all the positive developments there are still 1.4 billion people that have to live off $1.25 per day. The agreements that were already made have to deal with more pressure added by the economic crisis.

Efficient

Ben Knapen, Deputy Foreign Minister, believes there are clear choices to be made in development policy. "In times of crisis, everyone must tighten their belts. So we have to make choices and work more efficiently." With still five years to go in order to reach the MDGs, the Dutch development policy will focus on stimulating economic development and self-reliance in developing countries. Since a well-functioning economy cannot exist without a private sector, Knapen feels it is time to deepen the relationship with the business industry. The Scientific Council for Government Policy (WRR) indicated already before that the government can encourage businesses to play a 'development-oriented role'.

'Engine' for Development

Like the Dutch government, the European Commission is shifting its focus. Businesses are seen as one of the new partners in development policy. They are the ‘engine’ of development and therefore essential, says the European Commission. Moreover, it has one further advantage: results. Lluis Riera Figuerras, Director of the European Commission’s Directorate General for Development and Relations with ACP countries: "Taxpayers are asking for concrete results of the development policies. By involving the private sector in our work, we get better value for money. We are also convinced that the full involvement of the private sector is necessary to help these people get out of poverty. "

Mix

The business community welcomes this recognition and sees many possibilities. Plutarch Sakellaris, Vice-President of the European Investment Bank: "We all realise that development aid alone is not sufficient to achieve the MDGs. If you are going to work with the private sector, you can be sure that every euro that is spent will generate many more euros. This money will flow back into the economy. By ‘mixing’ development aid with money from investment banks and the private sector, you get an interesting combination."

Also Philippe de Buck, Director of BUSINESSEUROPE, the organisation that represents the interests of 40 employers’ organisations, suggests that foreign investments in developing countries are 'key' to development. The involvement of the private sector is not a miracle cure, but a necessary condition. Large companies not only bring the resources and projects but also the necessary know-how. "However, there is no charity, assures Nick Blazquez, president of Private Investors for Africa. "There is indeed an enlightened self-interest. More economic growth contributes to the growth of businesses."

Nonsense
Not everyone is yet convinced of businesses as a new development partner. Judith Sargentini, MEP for the Greens and involved in the development sector for many years, said: "We will not meet the Millennium Goals, with or without business involvement. We are not willing to pay and we are not willing to adapt our policies in a sustainable manner. As long as European companies receive subsidies to invest in Africa, all risks are eliminated and profits flow back to the European Union, there is no development cooperation. I'm really very much for trade but not for favouring European companies over others."

Sargentini does not expect much of this new policy. "There is really nobody in the development sector that has high expectations for involving businesses. Ben Knapen has more faith in this than I do. But it is nonsense to use companies as a kind of semi-development partner, as that is not their role. If companies do their job, treat people in a decent way and leave profits in the country where they are made then they could do a lot of good."

Ideological error
Dirk Elsen, Director of the Dutch development agency SNV, is positive about the role of the private sector. "For too long the development sector has been against everything that was connected to the private sector. That is a huge ideological mistake which did not do any good for the people we are trying to help." Yet he also finds that expectations should not be too high-strung.  "I do not see the majority of businesses climbing on the barricades to reach the goals that are set for development aid. I do not believe in this. Moreover, you should not expect that the sector will solve the problems that we were unable to solve with development aid. Unilever will never build a plant in a remote corner of Burkina Faso. And you should not ask them to do so. It is shortsighted to then immediately say that they are evil. You have to find areas for commitment where businesses have an interest of their own, otherwise it stays in the area of Corporate Social Responsibility and other peripheral activities. "

DNA
Elsen understands that businesses are often viewed suspiciously from the development sector." For development organisations and professionals who have been active in the sector for a long time, there is often still deep inside the DNA structure an attitude of "I do not trust" and "corporate is not good". Still, businesses offer a tremendous potential for development cooperation, says Elsen. "You must, however, continue to follow businesses critically. The ideological aversion is great for lively discussions, but it only repulses one another. And it will get the people that you are trying to help nowhere."

Comments